STAN PRAWNY NA 1 KWIETNIA 2026

Podstawy nawiązania stosunku pracy z pedagogami zostały wymienione w art. 10 ust. 1 Karty nauczyciela. Są to umowa o pracę lub mianowanie. Zgodnie z art. 14 KN umowa o pracę powinna w szczególności określać: stanowisko i miejsce pracy, termin rozpoczęcia pracy, wynagrodzenie lub zasady jego ustalania. W zespole szkół (zespole szkolno-przedszkolnym) umowa o pracę powinna określać także typy (rodzaje) placówek, w których pracuje nauczyciel.

Podstawową formą umowy zawieranej z nauczycielem jest umowa na czas nieokreślony, ale Karta nauczyciela przewiduje szczególne przypadki, w których z nauczycielami można zawrzeć umowę terminową na czas określony.

Umowa na czas określony z nauczycielem początkującym

Przypadek taki został uregulowany w art. 10 ust. 2 KN, zgodnie z którym stosunek pracy z nauczycielem początkującym, który posiada wymagane kwalifikacje, nawiązuje się na podstawie umowy o pracę na czas określony na jeden rok szkolny, a w przypadku nawiązania stosunku pracy w trakcie roku szkolnego – na okres do końca roku szkolnego, w którym nawiązano stosunek pracy. Przepis ten formułuje zatem podstawową zasadę nawiązywania stosunku pracy z nauczycielem. Wynika z niej, że nauczyciel początkujący, rozpoczynający pracę w zawodzie, nie może być od razu zatrudniony na podstawie umowy o pracę na czas nieokreślony.

Przesłanki do zatrudnienia nauczyciela początkującego na podstawie umowy na czas nieokreślony formułuje już art. 10 ust. 3a KN, w świetle którego stosunek pracy na tej podstawie zawiera się z nauczycielem początkującym, który:

• posiada wymagane kwalifikacje oraz
• przepracował co najmniej 11 miesięcy w szkole (przedszkolu), oraz
• posiada co najmniej dobrą ocenę pracy.

Nawiązanie stosunku pracy na podstawie umowy o pracę na czas nieokreślony następuje od roku szkolnego następującego po roku szkolnym, w którym nauczyciel spełnił wymagania, o których mowa w przywołanym wyżej ust. 3a. Sytuację, w której nauczyciel nie spełnił przesłanek do zawarcia z nim umowy na czas nieokreślony, przewiduje art. 10 ust. 3b KN, stosownie do którego nauczyciel, który posiada wymagane kwalifikacje i przepracował co najmniej 11 miesięcy, ale nie posiada co najmniej dobrej oceny pracy, ewentualnie nauczyciel, który w ciągu 6 lat od rozpoczęcia odbywania przygotowania do zawodu nauczyciela nie uzyskał stopnia nauczyciela mianowanego, może być zatrudniony na podstawie umowy o pracę na czas określony na jeden rok szkolny. Umowa taka może być zawarta więcej niż jeden raz.

Umowa na czas określony z osobą nieposiadającą przygotowania pedagogicznego

Zgodnie z § 2 pkt 5 Rozporządzenia MEiN z dnia 14 września 2023 r. w sprawie szczegółowych kwalifikacji wymaganych od nauczycieli przez przygotowanie pedagogiczne należy rozumieć:

• przygotowanie pedagogiczne, o którym mowa w nowym standardzie kształcenia, potwierdzone dyplomem ukończenia studiów wraz z suplementem do dyplomu lub innym dokumentem wydanym przez uczelnię, lub świadectwem ukończenia studiów podyplomowych albo
• przygotowanie pedagogiczne obejmujące wiedzę i umiejętności z zakresu psychologii, pedagogiki i dydaktyki szczegółowej, nauczanych w wymiarze nie mniejszym niż 270 godzin w powiązaniu z kierunkiem (specjalnością) kształcenia oraz pozytywnie ocenioną praktyką pedagogiczną odbytą w wymiarze nie mniejszym niż 150 godzin, uzyskane w wyniku ukończenia studiów lub studiów podyplomowych prowadzonych zgodnie z przepisami obowiązującymi przed 3 sierpnia 2019 r., potwierdzone dyplomem ukończenia studiów lub innym dokumentem wydanym przez uczelnię, lub świadectwem ukończenia studiów podyplomowych, albo
• przygotowanie pedagogiczne uzyskane w wyniku ukończenia zakładu kształcenia nauczycieli, potwierdzone dyplomem ukończenia takiego zakładu, albo