STAN PRAWNY NA 1 KWIETNIA 2026

Wpis do ewidencji przedszkoli niepublicznych służy identyfikacji podmiotu prowadzącego jednostkę. Zaświadczenie o wpisie wskazuje, czy przedszkole jest prowadzone przez osobę fizyczną, czy też przez osobę prawną, określa ponadto jej dane identyfikacyjne. Z punktu widzenia prawa oświatowego taki zakres informacji jest wystarczający, gdyż pozwala jednoznacznie ustalić podmiot odpowiedzialny za prowadzenie placówki.

O tym, jakie podmioty mogą prowadzić przedszkola niepubliczne i publiczne, decyduje regulacja art. 8 ust. 2 Prawa oświatowego, zgodnie z którym przedszkola mogą być zakładane i prowadzone przez:

• jednostkę samorządu terytorialnego,
• inną osobę prawną,
• osobę fizyczną.

Jedyne ograniczenie wynika z ust. 3 tej regulacji, który wskazuje, że samorządy mogą prowadzić wyłącznie przedszkola publiczne. Rozwiązanie to wynika z przypisania podmiotom publicznym obowiązku zapewnienia powszechnej dostępności edukacji, podczas gdy podmioty niepubliczne działają na zasadzie swobody kontraktowej i mogą kształtować krąg odbiorców swoich usług.   Przedszkola niepubliczne nie muszą więc zapewniać powszechnej dostępności oferowanych usług edukacyjnych.

Oczywiście istnieje wyjątek od tej zasady, uregulowany w art. 17 ust. 1 Ustawy z dnia 27 października 2017 r. o finansowaniu zadań oświatowych, na podstawie którego niektóre niepubliczne przedszkola mogą otrzymać tzw. pełną dotację, a więc w wysokości równej podstawowej kwocie dotacji dla przedszkoli, z tym że na ucznia niepełnosprawnego w wysokości nie niższej niż przewidziana kwota potrzeb oświatowych na takiego ucznia niepełnosprawnego przedszkola dla gminy. Dla porównania, większość przedszkoli pobiera dotację niepełną, na podstawie art. 17 ust. 3 ww. ustawy, czyli w wysokości równej 75 proc. podstawowej kwoty tej dotacji.

Przedszkole pobierające pełną dotację musi jednak spełniać warunki właściwe dla przedszkoli gminnych, w tym wypełniać zasadę powszechnej dostępności, dla gminy ma ono bowiem szczególne znaczenie jako jednostka uzupełniająca sieć przedszkoli gminnych. W razie braku miejsca w jednostkach prowadzonych przez samorząd gmina może skorzystać z niepublicznego przedszkola, organizując konkurs ofert.

Przedszkola są jednostkami nieposiadającymi osobowości prawnej, uczestnicząc więc w obrocie prawnym, korzystają z osobowości prawnej podmiotów, które je utworzyły. Jest to przyczyna, dla której to wyłącznie osoby prawne, jak fundacje i stowarzyszenia, oraz osoby fizyczne mogą prowadzić takie jednostki. Zgodnie z art. 168 ust. 11 pkt 4 Prawa oświatowego wpis do ewidencji przedszkoli niepublicznych określa osobę prawną lub fizyczną prowadzącą przedszkole. Pełnoletnia osoba fizyczna, zakładając i prowadząc niepubliczne przedszkole, również umożliwia tej jednostce uczestniczenie w obrocie prawnym, choćby zawierając umowy, ale uczestniczenie w nim to także konieczność opłacania podatków czy podejmowania innych czynności, do wykonywania których sam wpis określający dane osoby fizycznej może być niewystarczający.