STAN PRAWNY NA 30 MARCA 2026

Żłobki współpracują z policją zarówno przy trudnych sytuacjach życiowych, jak i w związku z rozmaitymi działaniami profilaktycznymi. Dyrektor oraz pracownicy placówki powinni znać swoje uprawnienia i obowiązki w kontekście ochrony dzieci, a także własnego bezpieczeństwa.

Dyrektor żłobka oraz personel muszą przygotować się na niecodzienne sytuacje, które mogą zagrozić bezpieczeństwu osób przebywających na terenie jednostki. Zaliczyć do nich możemy zwłaszcza agresywne i nieobyczajne zachowanie rodzica, podejrzenie skrzywdzenia dziecka, włamanie na teren żłobka, akty wandalizmu czy też zagrożenie dla życia lub zdrowia dziecka podczas grupowego wyjścia poza teren jednostki. Poniżej znaleźć można najważniejsze przepisy nakazujące interwencję ze strony personelu.

Obowiązek zgłaszania przestępstw

Zgodnie z art. 304 § 1 Kodeksu postępowania karnego każdy, dowiedziawszy się o popełnieniu przestępstwa ściganego z urzędu, ma społeczny obowiązek zawiadomić o tym prokuratora lub policję (jest to obowiązek bez konsekwencji za jego naruszenie, ale warto pamiętać o przywoływanym w dalszej części art. 240 Kodeksu karnego). Instytucje państwowe i samorządowe, które w związku ze swoją działalnością dowiedziały się o popełnieniu przestępstwa ściganego z urzędu, muszą niezwłocznie zawiadomić o tym prokuratora lub policję oraz przedsięwziąć niezbędne czynności do czasu przybycia organu powołanego do ścigania przestępstw lub do czasu wydania przez ten organ stosownego zarządzenia, aby nie dopuścić do zatarcia śladów i dowodów przestępstwa (art. 304 § 2 k.p.k.). Ponadto wszystkie instytucje państwowe i samorządowe mają obowiązek, w zakresie swego działania, udzielania pomocy organom prowadzącym postępowanie karne w terminie wyznaczonym przez te organy (art. 15 § 2 k.p.k.).

Przestępstwa ścigane z urzędu to te przestępstwa, które podlegają ściganiu bez konieczności złożenia wniosku w tej sprawie przez pokrzywdzonego. Zaliczyć można do nich np. wymieniony w art. 156 k.k. ciężki uszczerbek na zdrowiu w postaci pozbawienia człowieka wzroku, słuchu, mowy czy zdolności płodzenia. Natomiast na wniosek pokrzywdzonego ściga się chociażby znieważenie (art. 216 k.k.).

Jak wskazuje art. 572 § 1 Kodeksu postępowania cywilnego, każdy, komu znane jest zdarzenie uzasadniające wszczęcie postępowania z urzędu, musi zawiadomić o nim sąd opiekuńczy. Obowiązek ten ciąży m.in. na dyrektorze żłobka.

Ważne! 
W sytuacjach niecierpiących zwłoki zawiadomienie pod numer 112 powinien złożyć opiekun, który zauważył przyczynę wszczęcia interwencji. W pozostałych sprawach, takich jak włamanie, należy powiadomić dyrektora żłobka, który następnie złoży zawiadomienie. Dyrektor powinien docelowo wiedzieć o każdym kontakcie z policją zainicjowanym w związku z działalnością żłobka.

Za niezgłoszenie policji przestępstwa mogą grozić określone konsekwencje, jak bowiem mówi art. 240 § 1 k.k., kto mając wiarygodną wiadomość o karalnym przygotowaniu albo usiłowaniu lub dokonaniu czynu zabronionego określonego w artykułach przywołanych w tym przepisie (m.in. przepisie o ciężkim uszczerbku na zdrowiu), nie zawiadamia niezwłocznie organu powołanego do ścigania przestępstw, zasadniczo podlega karze pozbawienia wolności do lat trzech (art. 240 k.k. wymienia wyjątki od tej zasady).

Warto dodać, że incydenty podlegające zgłoszeniu policji można podzielić na incydenty związane z:

• dziećmi, np. podejrzenie przemocy domowej,
• rodzicami, np. naruszenie nietykalności cielesnej pracownika żłobka przez rodzica,
• infrastrukturą żłobka, np. zgłoszenie włamania czy aktu wandalizmu.

Jeden incydent może też zawierać wszystkie powyższe cechy.

Najważniejsze przepisy szczególne związane z dziećmi

Ustawa o przeciwdziałaniu przemocy domowej w art. 12 stanowi, że osoby, które w związku z wykonywaniem swoich obowiązków służbowych lub zawodowych powzięły podejrzenie o popełnieniu ściganego z urzędu przestępstwa z użyciem przemocy domowej, niezwłocznie zawiadamiają o tym policję lub prokuratora.

Przede wszystkim jednak trzeba pamiętać o Ustawie o przeciwdziałaniu zagrożeniom przestępczością na tle seksualnym i ochronie małoletnich. Ustawa ta określa obowiązki pracodawców i organizatorów w zakresie działalności związanej z wychowaniem lub opieką nad dziećmi oraz osób zatrudnianych i dopuszczanych do takiej działalności. Podjęcie określonych działań przewiduje już np. wspomniany art. 572 k.p.c.,