STAN PRAWNY NA 29 MAJA 2026

Prawo oświatowe przewiduje dwa organy nadzoru nad działalnością szkół i placówek. Pierwszym jest właściwy kurator oświaty, sprawujący nadzór pedagogiczny, a drugim – organ prowadzący, sprawujący nadzór w zakresie spraw finansowych i administracyjnych. Jakie kompetencje nadzorcze posiada względem szkoły organ prowadzący?

Obowiązki dyrektora a kompetencje organu prowadzącego

W tym zakresie, zgodnie z art. 57 ust. 2 Ustawy Prawo oświatowe, nadzorowi podlega w szczególności:

1) prawidłowość dysponowania przyznanymi szkole lub placówce środkami budżetowymi oraz pozyskanymi przez szkołę lub placówkę środkami pochodzącymi z innych źródeł, a także gospodarowania mieniem,

2) przestrzeganie obowiązujących przepisów dotyczących bezpieczeństwa i higieny pracy pracowników i uczniów,

3) przestrzeganie przepisów dotyczących organizacji pracy szkoły i placówki.

Ważne!
Użyte przez ustawodawcę w tym przepisie sformułowanie „w szczególności” oznacza, że mamy do czynienia z wyliczeniem przykładowym, a nie zamkniętym katalogiem spraw, które mogą podlegać nadzorowi organu prowadzącego.

Należy zauważyć, iż jednostki samorządu terytorialnego oraz prowadzone przez nie szkoły zaliczamy do sektora finansów publicznych stosownie do treści art. 9 Ustawy o finansach publicznych.

Jednocześnie organy prowadzące szkół i placówek mogą tworzyć zespoły obsługi ekonomiczno-administracyjnej prowadzonych szkół, jak również wspólną obsługę ekonomiczną i finansową, zgodnie z treścią art. 10 ust. 1 pkt 4 Prawa oświatowego. Oznacza to, że nadzór finansowo-administracyjny organu prowadzącego zostaje przynajmniej częściowo ograniczony z uwagi na fakt, że to sam organ prowadzący staje się przynajmniej częściowo odpowiedzialny za prowadzoną przez nadzorowaną jednostkę gospodarkę finansową, jeżeli taki zespół obsługi w danej jednostce samorządu terytorialnego zostanie utworzony. Powstaje wówczas sytuacja, w której jednostka samorządu poprzez swój organ wykonawczy (np. w gminie – wójta, burmistrza, prezydenta miasta) nadzoruje szkoły pod kątem prowadzonych przez te jednostki finansów i realizowanych zasad rachunkowości. Jednocześnie rachunkowość ta w przypadku zorganizowania wspólnej obsługi lub zespołu obsługi jest realizowana poza szkołą, w jednostce odrębnie zorganizowanej przez organ prowadzący.

Jak zauważył Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w uzasadnieniu do Wyroku z 18 marca 2014 r. (II SA/Sz 1233/13): „nadzór finansowy dotyczy procesów powstawania i rozdysponowywania zasobów środków pieniężnych, natomiast pod określeniem spraw administracyjnych mieszczą się wszystkie te zadania, których spełnienie jest konieczne dla utrzymania i funkcjonowania oświaty publicznej, a które zarazem nie mieszczą się już w pojęciu spraw finansowych. Nadzór finansowy i organizacyjny, o jakim mowa wyżej, w żadnym wypadku nie może obejmować ingerencji w uprawnienia dyrektora, jako pracodawcy, w rozumieniu art. 3 Ustawy z dnia 26 czerwca 1974 r. Kodeks pracy. Uprawnienia dyrektora w tym zakresie, wynikają wprost z art. 39 ust. 11 pkt 1 i ust. 3 Ustawy o systemie oświaty. Przepisy te stwierdzają, że dyrektor szkoły lub placówki w szczególności kieruje działalnością szkoły lub placówki oraz reprezentuje ją na zewnątrz, będąc kierownikiem zakładu pracy dla zatrudnionych w szkole lub placowe nauczycieli lub pracowników niebędących nauczycielami, decydując m.in. w sprawach zatrudniania i zwalniania. Także art. 7 Ustawy Karta nauczyciela